Vishnu Sahasranama Stotram | विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम्

The Vishnu Sahasranama text begins here. The preceding chapter is a dialogue between Bhishma and Yudhishthira.

॥ अथ श्री विष्णु सहस्रनाम स्तोत्रम् ॥

ॐ विश्वं विष्णुर्वषट्कारो भूतभव्यभवत्प्रभुः ।
Om Viśvaṁ Viṣṇurvaṣaṭkāro bhūtabhavyabhavatprabhuḥ |

भूतकृद्भूतभृद्भावो भूतात्मा भूतभावनः ॥ १॥
Bhūtakṛdbhūtabhṛdbhāvo bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ || 1 ||

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गतिः ।
Pūtātmā paramātmā ca muktānāṁ paramā gatiḥ |

अव्ययः पुरुषः साक्षी क्षेत्रज्ञोऽक्षर एव च ॥ २॥
Avyayaḥ puruṣaḥ sākṣī kṣetrajño'kṣara eva ca || 2 ||

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वरः ।
Yogo yogavidāṁ netā pradhānapuruṣeśvaraḥ |

नारसिंहवपुः श्रीमान् केशवः पुरुषोत्तमः ॥ ३॥
Nārasiṁhavapuḥ śrīmān Keśavaḥ Puruṣottamaḥ || 3 ||

सर्वः शर्वः शिवः स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्ययः ।
Sarvaḥ śarvaḥ śivaḥ sthāṇurbhūtādirnidhiravyayaḥ |

सम्भवो भावनो भर्ता प्रभवः प्रभुरीश्वरः ॥ ४॥
Sambhavo bhāvano bhartā prabhavaḥ prabhurīśvaraḥ || 4 ||

स्वयम्भूः शम्भुरादित्यः पुष्कराक्षो महास्वनः ।
Svayambhūḥ śambhurādityaḥ puṣkarākṣo mahāsvanaḥ |

अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तमः ॥ ५॥
Anādinidhano dhātā vidhātā dhāturuttamaḥ || 5 ||

अप्रमेयो हृषीकेशः पद्मनाभोऽमरप्रभुः ।
Aprameyo Hṛṣīkeśaḥ Padmanābho'maraprabhūḥ |

विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठः स्थविरो ध्रुवः ॥ ६॥
Viśvakarmā manustvaṣṭā sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ || 6 ||

अग्राह्यः शाश्वतः कृष्णो लोहिताक्षः प्रतर्दनः ।
Agrāhyaḥ śāśvataḥ Kṛṣṇo Lohitākṣaḥ Pratardanaḥ |

प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्रं मङ्गलं परम् ॥ ७॥
Prabhūtastrikakubdhāma pavitraṁ maṅgalaṁ param || 7 ||

ईशानः प्राणदः प्राणो ज्येष्ठः श्रेष्ठः प्रजापतिः ।
Īśānaḥ prāṇadaḥ prāṇo jyeṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ prajāpatiḥ |

हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवो मधुसूदनः ॥ ८॥
Hiraṇyagarbho bhūgarbho Mādhavo Madhusūdanaḥ || 8 ||

ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रमः क्रमः ।
Īśvaro vikramī dhanvī medhāvī vikramaḥ kramaḥ |

अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान् ॥ ९॥
Anuttamo durādharṣaḥ kṛtajñaḥ kṛtirātmavān || 9 ||

सुरेशः शरणं शर्म विश्वरेताः प्रजाभवः ।
Sureśaḥ śaraṇaṁ śarma viśvaretāḥ prajābhavaḥ |

अहः संवत्सरो व्यालः प्रत्ययः सर्वदर्शनः ॥ १०॥
Ahaḥ saṁvatsaro vyālaḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ || 10 ||

अजः सर्वेश्वरः सिद्धः सिद्धिः सर्वादिरच्युतः ।
Ajaḥ sarveśvaraḥ siddhaḥ siddhiḥ sarvādiracyutaḥ |

वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनिःसृतः ॥ ११॥
Vṛṣākapirameyātmā sarvayogaviniḥsṛtaḥ || 11 ||

वसुर् वसुमनाः सत्यः समात्मा सम्मितः समः ।
Vasurvasumanāḥ satyaḥ samātmā sammitah samaḥ |

अमोघः पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृतिः ॥ १२॥
Amoghaḥ Puṇḍarīkākṣo vṛṣakarmā vṛṣākṛtiḥ || 12 ||

रुद्रो बहुशिरा बभ्रुर्विश्वयोनिः शुचिश्रवाः ।
Rudro bahuśirā babhrurviśvayoniḥ śuciśravāḥ |

अमृतः शाश्वतः स्थाणुर्वरारोहो महातपाः ॥ १३॥
Amṛtaḥ śāśvataḥ sthāṇurvarāroho mahātapāḥ || 13 ||

सर्वगः सर्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्दनः ।
Sarvagaḥ sarvavidbhānurviṣvakseno Janārdanaḥ |

वेदो वेदविदव्यङ्गो वेदाङ्गो वेदवित्कविः ॥ १४॥
Vedo vedavidavyaṅgo vedāṅgo vedavitkaviḥ || 14 ||

लोकाध्यक्षः सुराध्यक्षो धर्माध्यक्षः कृताकृतः ।
Lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ |

चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दंष्ट्रश्चतुर्भुजः ॥ १५॥
Caturātmā caturvyūhaścaturdaṁṣṭraścaturbhujaḥ || 15 ||

भ्राजिष्णुर्भोजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिजः ।
Bhrājiṣṇurbhojanaṁ bhoktā sahiṣṇurjagadādijaḥ |

अनघो विजयो जेता विश्वयोनिः पुनर्वसुः ॥ १६॥
Anagho vijayo jetā viśvayoniḥ punarvasuḥ || 16 ||

उपेन्द्रो वामनः प्रांशुरमोघः शुचिरूर्जितः ।
Upendro Vāmanaḥ prāṁśuramoghaḥ śucirūrjitaḥ |

अतीन्द्रः सङ्ग्रहः सर्गो धृतात्मा नियमो यमः ॥ १७॥
Atīndraḥ saṅgrahaḥ sargo dhṛtātmā niyamo yamaḥ || 17 ||

वेद्यो वैद्यः सदायोगी वीरहा माधवो मधुः ।
Vedyo vaidyaḥ sadāyogī vīrahā Mādhavo Madhuḥ |

अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबलः ॥ १८॥
Atīndriyo mahāmāyo mahotsāho mahābalaḥ || 18 ||

महाबुद्धिर्महावीर्यो महाशक्तिर्महाद्युतिः ।
Mahābuddhirmahāvīryo mahāśaktirmahādyutiḥ |

अनिर्देश्यवपुः श्रीमानमेयात्मा महाद्रिधृत् ॥ १९॥
Anirdeśyavapuḥ śrīmānameyātmā mahādridhṛt || 19 ||

महेश्वासो महीभर्ता श्रीनिवासः सतां गतिः ।
Maheśvāso mahībhartā Śrīnivāsaḥ satāṁ gatiḥ |

अनिरुद्धः सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पतिः ॥ २०॥
Aniruddhaḥ surānando Govindo Govidāṁ patiḥ || 20 ||

मरीचिर्दमनो हंसः सुपर्णो भुजगोत्तमः ।
Marīcirdamano Haṁsaḥ Suparṇo bhujagottamaḥ |

हिरण्यनाभः सुतपाः पद्मनाभः प्रजापतिः ॥ २१॥
Hiraṇyanābhaḥ sutapāḥ Padmanābhaḥ Prajāpatiḥ || 21 ||

अमृत्युः सर्वदृक्सिंहः सन्धाता सन्धिमान् स्थिरः ।
Amṛtyuḥ sarvadṛksiṁhaḥ sandhātā sandhimān sthiraḥ |

अजो दुर्मर्षणः शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा ॥ २२॥
Ajo durmarṣaṇaḥ śāstā viśrutātmā surārihā || 22 ||

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्यः सत्यपराक्रमः ।
Gururgurutamo dhāma satyaḥ satyaparākramaḥ |

निमिषोऽनिमिषः स्रग्वी वाचस्पतिरुदारधीः ॥ २३॥
Nimiṣo'nimiṣaḥ sragvī vācaspatirudāradhīḥ || 23 ||

अग्रणीर्ग्रामणीः श्रीमान् न्यायो नेता समीरणः ।
Agraṇīrgrāmaṇīḥ śrīmān nyāyo netā samīraṇaḥ |

सहस्रमूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्षः सहस्रपात् ॥ २४॥
Sahasramūrdhā viśvātmā sahasrākṣaḥ sahasrapāt || 24 ||

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृतः सम्प्रमर्दनः ।
Āvartano nivṛttātmā saṁvṛtaḥ sampramardanaḥ |

अहः संवर्तको वह्निरनिलो धरणीधरः ॥ २५॥
Ahaḥ saṁvartako vahniranilo dharaṇīdharaḥ || 25 ||

सुप्रसादः प्रसन्नात्मा विश्वसृग्विश्वभुग्विभुः ।
Suprasādaḥ prasannātmā viśvasṛgviśvabhugvibhuḥ |

सत्कर्ता सत्कृतः साधुर्जह्नुर्नारायणो नरः ॥ २६॥
Satkartā satkṛtaḥ sādhurjahnur Nārāyaṇo Naraḥ || 26 ||

असङ्ख्येयोऽप्रमेयात्मा विशिष्टः शिष्टकृच्छुचिः ।
Asaṅkhyeyo'prameyātmā viśiṣṭaḥ śiṣṭakṛcchuciḥ |

सिद्धार्थः सिद्धसङ्कल्पः सिद्धिदः सिद्धिसाधनः ॥ २७॥
Siddhārthaḥ siddhasaṅkalpaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ || 27 ||

वृषाही वृषभो विष्णुर्वृषपर्वा वृषोदरः ।
Vṛṣāhī vṛṣabho Viṣṇurvṛṣaparvā vṛṣodaraḥ |

वर्धनो वर्धमानश्च विविक्तः श्रुतिसागरः ॥ २८॥
Vardhano vardhamānaśca viviktaḥ śrutisāgaraḥ || 28 ||

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसुः ।
Subhujo durdharo vāgmī Mahendro vasudo Vasuḥ |

नैकरूपो बृहद्रूपः शिपिविष्टः प्रकाशनः ॥ २९॥
Naikarūpo bṛhadrūpaḥ śipiviṣṭaḥ prakāśanaḥ || 29 ||

ओजस्तेजोद्युतिधरः प्रकाशात्मा प्रतापनः ।
Ojastejodyutidharaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ |

ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रो चन्द्रांशुर्भास्करद्युतिः ॥ ३०॥
Ṛddhaḥ spaṣṭākṣaro mantro candrāṁśurbhāskaradyutiḥ || 30 ||

अमृतांशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः ।
Amṛtāṁśūdbhavo Bhānuḥ śaśabinduḥ sureśvaraḥ |

औषधं जगतः सेतुः सत्यधर्मपराक्रमः ॥ ३१॥
Auṣadhaṁ jagataḥ setuḥ satyadharmaparākramaḥ || 31 ||

भूतभव्यभवन्नाथः पवनः पावनोऽनलः ।
Bhūtabhavyabhavannāthaḥ pavanaḥ pāvano'nalaḥ |

कामहा कामकृत्कान्तः कामः कामप्रदः प्रभुः ॥ ३२॥
Kāmahā kāmakṛtkāntaḥ kāmaḥ kāmapradaḥ prabhuḥ || 32 ||

युगादिकृद्युगावर्तो नैकमायो महाशनः ।
Yugādikṛdyugāvarto naikamāyo mahāśanaḥ |

अदृश्यो व्यक्तरूपश्च सहस्रजिदनन्तजित् ॥ ३३॥
Adṛśyo vyaktarūpaśca sahasrajidanantajit || 33 ||

इष्टो विशिष्टः शिष्टेष्टः शिखण्डी नहुषो वृषः ।
Iṣṭo viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śikhaṇḍī nahuṣo vṛṣaḥ |

क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधरः ॥ ३४॥
Krodhahā krodhakṛtkartā viśvabāhurmahīdharaḥ || 34 ||

अच्युतः प्रथितः प्राणः प्राणदो वासवानुजः ।
Acyutaḥ prathitaḥ prāṇaḥ prāṇado Vāsavānujaḥ |

अपांनिधिरधिष्ठानमप्रमत्तः प्रतिष्ठितः ॥ ३५॥
Apāṁnidhiradhiṣṭhānam apramattaḥ pratiṣṭhitaḥ || 35 ||

स्कन्दः स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहनः ।
Skandaḥ skandadharo dhuryo varado vāyuvāhanaḥ |

वासुदेवो बृहद्भानुरादिदेवः पुरन्दरः ॥ ३६॥
Vāsudevo bṛhadbhānurādidevaḥ purandaraḥ || 36 ||

अशोकस्तारणस्तारः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
Aśokastāraṇastāraḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ |

अनुकूलः शतावर्तः पद्मी पद्मनिभेक्षणः ॥ ३७॥
Anukūlaḥ śatāvartaḥ padmī padmanibhekṣaṇaḥ || 37 ||

पद्मनाभोऽरविन्दाक्षः पद्मगर्भः शरीरभृत् ।
Padmanābho'ravindākṣaḥ padmagarbhaḥ śarīrabhṛt |

महर्द्धिरृद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वजः ॥ ३८॥
Maharddhirṛddho vṛddhātmā mahākṣo Garuḍadhvajaḥ || 38 ||

अतुलः शरभो भीमः समयज्ञो हविर्हरिः ।
Atulaḥ śarabho bhīmaḥ samayajño havirhariḥ |

सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान् समितिञ्जयः ॥ ३९॥
Sarvalakṣaṇalakṣaṇyo Lakṣmīvān samitiñjayaḥ || 39 ||

विक्षरो रोहितो मार्गो हेतुर्दामोदरः सहः ।
Vikṣaro Rohito Mārgo heturdāmodaraḥ sahaḥ |

महीधरो महाभागो वेगवानमिताशनः ॥ ४०॥
Mahīdharo mahābhāgo vegavān amitāśanaḥ || 40 ||

उद्भवः क्षोभणो देवः श्रीगर्भः परमेश्वरः ।
Udbhavaḥ kṣobhaṇo devaḥ śrīgarbhaḥ Parameśvaraḥ |

करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गुहः ॥ ४१॥
Karaṇaṁ kāraṇaṁ kartā vikartā gahano guhaḥ || 41 ||

व्यवसायो व्यवस्थानः संस्थानः स्थानदो ध्रुवः ।
Vyavasāyo vyavasthānaḥ saṁsthānaḥ sthānado dhruvaḥ |

परर्द्धिः परमस्पष्टस्तुष्टः पुष्टः शुभेक्षणः ॥ ४२॥
Pararddhiḥ paramaspaṣṭastuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ || 42 ||

रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोऽनयः ।
Rāmo virāmo virajo mārgo neyo nayo'nayaḥ |

वीरशक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तमः ॥ ४३॥
Vīraśaktimatāṁ śreṣṭho dharmo dharmaviduttamaḥ || 43 ||

वैकुण्ठः पुरुषः प्राणः प्राणदः प्रणवः पृथुः ।
Vaikuṇṭhaḥ puruṣaḥ prāṇaḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ pṛthuḥ |

हिरण्यगर्भः शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षजः ॥ ४४॥
Hiraṇyagarbhaḥ śatrughno vyāpto vāyuradhokṣajaḥ || 44 ||

ऋतुः सुदर्शनः कालः परमेष्ठी परिग्रहः ।
Ṛtuḥ Sudarśanaḥ Kālaḥ Parameṣṭhī parigrahaḥ |

उग्रः संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिणः ॥ ४५॥
Ugraḥ saṁvatsaro dakṣo viśrāmo viśvadakṣiṇaḥ || 45 ||

विस्तारः स्थावरस्थाणुः प्रमाणं बीजमव्ययम् ।
Vistāraḥ sthāvarasthāṇuḥ pramāṇaṁ bījamavyayam |

अर्थोऽनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधनः ॥ ४६॥
Artho'nartho mahākośo mahābhogo mahādhanaḥ || 46 ||

अनिर्विण्णः स्थविष्ठोऽभूर्धर्मयूपो महामखः ।
Anirviṇṇaḥ sthaviṣṭho'bhūrdharmayūpo mahāmakhaḥ |

नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षमः क्षामः समीहनः ॥ ४७॥
Nakṣatranemirnakṣatrī kṣamaḥ kṣāmaḥ samīhanaḥ || 47 ||

यज्ञ इज्यो महेज्यश्च क्रतुः सत्रं सतां गतिः ।
Yajña ijyo mahejyaśca kratuḥ satraṁ satāṁ gatiḥ |

सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम् ॥ ४८॥
Sarvadarśī vimuktātmā sarvajño jñānamuttamam || 48 ||

सुव्रतः सुमुखः सूक्ष्मः सुघोषः सुखदः सुहृत् ।
Suvrataḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sughoṣaḥ sukhadaḥ suhṛt |

मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारणः ॥ ४९॥
Manoharo jitakrodho vīrabāhurvidāraṇaḥ || 49 ||

स्वापनः स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत् ।
Svāpanaḥ svavaśo vyāpī naikātmā naikakarmakṛt |

वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वरः ॥ ५०॥
Vatsaro vatsalo vatsī ratnagarbho dhaneśvaraḥ || 50 ||

धर्मगुब्धर्मकृद्धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम् ।
Dharmagubdharmakṛddharmī sadasatkṣaramakṣaram |

अविज्ञाता सहस्रांशुर्विधाता कृतलक्षणः ॥ ५१॥
Avijñātā sahasrāṁśurvidhātā kṛtalakṣaṇaḥ || 51 ||

गभस्तिनेमिः सत्त्वस्थः सिंहो भूतमहेश्वरः ।
Gabhastinemiḥ sattvasthaḥ siṁho bhūtamaheśvaraḥ |

आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभृद्गुरुः ॥ ५२॥
Ādidevo Mahādevo Deveśo devabhṛdguruḥ || 52 ||

उत्तरः गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्यः पुरातनः ।
Uttaraḥ gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ |

शरीरभूतभृद्भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः ॥ ५३॥
Śarīrabhūtabhṛdbhoktā Kapīndro bhūridakṣiṇaḥ || 53 ||

सोमपोऽमृतपः सोमः पुरुजित्पुरुसत्तमः ।
Somapo'mṛtapaḥ Somaḥ purujitpurusattamaḥ |

विनयो जयः सत्यसन्धो दाशार्हः सात्त्वताम्पतिः ॥ ५४॥
Vinayo jayaḥ satyasandho Dāśārhaḥ Sātvataṁpatiḥ || 54 ||

जीवो विनयिता साक्षी मुकुन्दोऽमितविक्रमः ।
Jīvo vinayitā sākṣī Mukundo'mitavikramaḥ |

अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयोऽन्तकः ॥ ५५॥
Ambhonidhiranantātmā mahodadhiśayo'ntakaḥ || 55 ||

अजो महार्हः स्वाभाव्यो जितामित्रः प्रमोदनः ।
Ajo mahārhaḥ svābhāvyo jitāmitraḥ pramodanaḥ |

आनन्दो नन्दनो नन्दः सत्यधर्मा त्रिविक्रमः ॥ ५६॥
Ānando nandano nandaḥ satyadharmā Trivikramaḥ || 56 ||

महर्षिः कपिलाचार्यः कृतज्ञो मेदिनीपतिः ।
Maharṣiḥ Kapilācāryaḥ kṛtajño medinīpatiḥ |

त्रिपदस्त्रिदशाध्यक्षो महाशृङ्गः कृतान्तकृत् ॥ ५७॥
Tripadastridaśādhyakṣo mahāśṛṅgaḥ kṛtāntakṛt || 57 ||

महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ।
Mahāvarāho Govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī |

गुह्यो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः ॥ ५८॥
Guhyo gabhīro gahano guptaścakragadādharaḥ || 58 ||

वेधाः स्वाङ्गोऽजितः कृष्णो दृढः सङ्कर्षणोऽच्युतः ।
Vedhāḥ svāṅgo'jitaḥ Kṛṣṇo dṛḍhaḥ Saṅkarṣaṇo'cyutaḥ |

वरुणो वारुणो वृक्षः पुष्कराक्षो महामनाः ॥ ५९॥
Varuṇo Vāruṇo vṛkṣaḥ Puṣkarākṣo mahāmanāḥ || 59 ||

भगवान् भगहानन्दी वनमाली हलायुधः ।
Bhagavān bhagahānandī vanamālī halāyudhaḥ |

आदित्यो ज्योतिरादित्यः सहिष्णुर्गतिसत्तमः ॥ ६०॥
Ādityo jyotirādityaḥ Sahiṣṇurgatisattamaḥ || 60 ||

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रदः ।
Sudhanvā khaṇḍaparaśurdāruṇo draviṇapradaḥ |

दिवःस्पृक्सर्वदृग्व्यासो वाचस्पतिरयोनिजः ॥ ६१॥
Divaspṛksarvadṛgvyāso Vācaspati rayonijaḥ || 61 ||

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक् ।
Trisāmā Sāmagaḥ Sāma nirvāṇaṁ bheṣajaṁ bhiṣak |

संन्यासकृच्छमः शान्तो निष्ठा शान्तिः परायणम् ॥ ६२॥
Saṁnyāsakṛcchamaḥ śānto niṣṭhā śāntiḥ parāyaṇam || 62 ||

शुभाङ्गः शान्तिदः स्रष्टा कुमुदः कुवलेशयः ।
Śubhāṅgaḥ śāntidaḥ sraṣṭā Kumudaḥ Kuvaleśayaḥ |

गोहितो गोपतिर् गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रियः ॥ ६३॥
Gohito gopatirgoptā vṛṣabhākṣo vṛṣapriyaḥ || 63 ||

अनिवर्ती निवृत्तात्मा सङ्क्षेप्ता क्षेमकृच्छिवः ।
Anivartī nivṛttātmā saṅkṣeptā kṣemakṛcchivaḥ |

श्रीवत्सवक्षाः श्रीवासः श्रीपतिः श्रीमतां वरः ॥ ६४॥
Śrīvatsavakṣāḥ Śrīvāsaḥ Śrīpatiḥ śrīmatāṁ varaḥ || 64 ||

श्रीदः श्रीशः श्रीनिवासः श्रीनिधिः श्रीविभावनः ।
Śrīdaḥ Śrīśaḥ Śrīnivāsaḥ Śrīnidhiḥ Śrīvibhāvanaḥ |

श्रीधरः श्रीकरः श्रेयः श्रीमान् लोकत्रयाश्रयः ॥ ६५॥
Śrīdharaḥ Śrīkaraḥ śreyaḥ Śrīmān lokatrayāśrayaḥ || 65 ||

स्वक्षः स्वङ्गः शतानन्दो नन्दिर्ज्योतिर्गणेश्वरः ।
Svakṣaḥ svaṅgaḥ śatānando nandirjyotirgaṇeśvaraḥ |

विजितात्मा विधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्नसंशयः ॥ ६६॥
Vijitātmā vidheyātmā satkīrtiśchinnasaṁśayaḥ || 66 ||

उदीर्णः सर्वतश्चक्षुरनीशः शाश्वतः स्थिरः ।
Udīrṇaḥ sarvataścakṣuranīśaḥ śāśvataḥ sthiraḥ |

भूशयो भूषणो भूतिर्विशोकः शोकनाशनः ॥ ६७॥
Bhūśayo bhūṣaṇo bhūtirviśokaḥ śokanāśanaḥ || 67 ||

अर्चिष्मानर्चितः कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधनः ।
Arciṣmān arcitaḥ kumbho viśuddhātmā viśodhanaḥ |

अनिरुद्धोऽप्रतिरथः प्रद्युम्नोऽमितविक्रमः ॥ ६८॥
Aniruddho'pratirathaḥ Pradyumno'mitavikramaḥ || 68 ||

कालनेमिनिहा शौरिः शूरः शौरिर्जनेश्वरः ।
Kālaneminihā Śauriḥ śūraḥ śaurirjaneśvaraḥ |

त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः केशवः केशिहा हरिः ॥ ६९॥
Trilokātmā Trilokeśaḥ Keśavaḥ Keśihā Hariḥ || 69 ||

कामदेवः कामपालः कामी कान्तः कृतागमः ।
Kāmadevaḥ Kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ |

अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोऽनन्तो धनञ्जयः ॥ ७०॥
Anirdeśyavapurviṣṇurvīro'nanto Dhanañjayaḥ || 70 ||

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्म ब्रह्मविवर्धनः ।
Brahmaṇyo brahmakṛd brahmā brahma brahmavivardhanaḥ |

ब्रह्मविद् ब्राह्मणो ब्रह्मी ब्रह्मज्ञो ब्राह्मणप्रियः ॥ ७१॥
Brahmavid brāhmaṇo brahmī brahmajño brāhmaṇapriyaḥ || 71 ||

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरगः ।
Mahākramo mahākarmā mahātejā mahoragaḥ |

महाक्रतुर् महायज्वा महायज्ञो महाहविः ॥ ७२॥
Mahākraturmahāyajvā mahāyajño mahāhaviḥ || 72 ||

स्तव्यः स्तवप्रियः स्तोत्रं स्तुतिः स्तोता रणप्रियः ।
Stavyaḥ stavapriyaḥ stotraṁ stutiḥ stotā raṇapriyaḥ |

पूर्णः पूरयिता पुण्यः पुण्यकीर्तिरनामयः ॥ ७३॥
Pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ || 73 ||

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रदः ।
Manojavastīrthakaro vasuretā vasupradaḥ |

वसुप्रदो वासुदेवो वसुर् वसुमना हविः ॥ ७४॥
Vasuprado Vāsudevo vasurvasumanā haviḥ || 74 ||

सद्गतिः सत्कृतिः सत्ता सद्भूतिः सत्परायणः ।
Sadgatiḥ satkṛtiḥ sattā sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ |

शूरसेनो यदुश्रेष्ठः सन्निवासः सुयामुनः ॥ ७५॥
Śūraseno Yaduśreṣṭhaḥ sannivāsaḥ suyāmunaḥ || 75 ||

भूतावासो वासुदेवः सर्वासुनिलयोऽनलः ।
Bhūtāvāso Vāsudevaḥ sarvāsunilayo'nalaḥ |

दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोऽथापराजितः ॥ ७६॥
Darpahā darpado dṛpto durdharo'thāparājitaḥ || 76 ||

विश्वमूर्तिर्महामूर्तिर्दीप्तमूर्तिरमूर्तिमान् ।
Viśvamūrtirmahāmūrtirdīptamūrtiramūrtimān |

अनेकमूर्तिरव्यक्तः शतमूर्तिः शताननः ॥ ७७॥
Anekamūrtiravyaktaḥ śatamūrtiḥ śatānanaḥ || 77 ||

एको नैकः सवः कः किं यत्तत्पदमनुत्तमम् ।
Eko naikaḥ savaḥ kaḥ kiṁ yattatpadamanuttamam |

लोकबन्धुर्लोकनाथो माधवो भक्तवत्सलः ॥ ७८॥
Lokabandhurlokanātho Mādhavo bhaktavatsalaḥ || 78 ||

सुवर्णवर्णो हेमाङ्गो वराङ्गश्चन्दनाङ्गदी ।
Suvarṇavarṇo hemāṅgo varāṅgaścandanāṅgadī |

वीरहा विषमः शून्यो घृताशी रचलश्चलः ॥ ७९॥
Vīrahā viṣamaḥ śūnyo ghṛtāśī racalaścalaḥ || 79 ||

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृत् ।
Amānī mānado mānyo lokasvāmī trilokadhṛt |

सुमेधा मेधजो धन्यः सत्यमेधा धराधरः ॥ ८०॥
Sumedhā medhajo dhanyaḥ satyamedhā dharādharaḥ || 80 ||

तेजोवृषो द्युतिधरः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
Tejovṛṣo dyutidharaḥ sarvaśastrabhṛtāṁ varaḥ |

प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशृङ्गो गदाग्रजः ॥ ८१॥
Pragraho nigraho vyagro naikaśṛṅgo gadāgrajaḥ || 81 ||

चतुर्मूर्तिश्चतुर्बाहुश्चतुर्व्यूहश्चतुर्गतिः ।
Caturmūrtiścaturbāhuścaturvyūhaścaturgatiḥ |

चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात् ॥ ८२॥
Caturātmā caturbhāvaścaturvedavidekapāt || 82 ||

समा वर्तो निवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रमः ।
Samāvarto nivṛttātmā durjayo duratikramaḥ |

दुर्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥ ८३॥
Durlabho durgamo durgo durāvāso durārihā || 83 ||

शुभाङ्गो लोकसारङ्गः सुतन्तुस्तन्तुवर्धनः ।
Śubhāṅgo lokasāraṅgaḥ sutantustantuvardhanaḥ |

इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागमः ॥ ८४॥
Indrakarmā mahākarmā kṛtakarmā kṛtāgamaḥ || 84 ||

उद्भवः सुन्दरः सुन्दो रत्ननाभः सुलोचनः ।
Udbhavaḥ sundaraḥ sundo ratnanābhaḥ sulocanaḥ |

अर्को वाजसनिः शृङ्गी जयन्तः सर्वविज्जयी ॥ ८५॥
Arko vājasaniḥ śṛṅgī Jayantaḥ sarvavijjayī || 85 ||

सुवर्णबिन्दुरक्षोभ्यः सर्ववागीश्वरेश्वरः ।
Suvarṇabindurakṣobhyaḥ sarvāgīśvareśvaraḥ |

महाह्रदो महागर्तो महाभूतो महानिधिः ॥ ८६॥
Mahāhrado mahāgarto mahābhūto mahānidhiḥ || 86 ||

कुमुदः कुन्दरः कुन्दः पर्जन्यः पावनोऽनिलः ।
Kumudaḥ kundaraḥ kundaḥ parjanyaḥ pāvano'nilaḥ |

अमृतांशोऽमृतवपुः सर्वज्ञः सर्वतोमुखः ॥ ८७॥
Amṛtāṁśo'mṛtavapuḥ sarvajñaḥ sarvatomukhaḥ || 87 ||

सुलभः सुव्रतः सिद्धः शत्रुजिच्छत्रुतापनः ।
Sulabhaḥ suvrataḥ siddhaḥ śatrujicchatrutāpanaḥ |

न्यग्रोधोदुम्बरः अश्वत्थश्चाणूरान्ध्रनिषूदनः ॥ ८८॥
Nyagrodhodumbaraḥ aśvatthaścāṇūrāndhraniṣūdanaḥ || 88 ||

सहस्रार्चिः सप्तजिह्वः सप्तैधाः सप्तवाहनः ।
Sahasrārciḥ saptajihvaḥ saptaidhāḥ saptavāhanaḥ |

अमूर्तिरनघोऽचिन्त्यो भयकृद्भयनाशनः ॥ ८९॥
Amūrtiranagho'cintyo bhayakṛdbhayanāśanaḥ || 89 ||

अणुर्बृहत्कृशः स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् ।
Aṇurbṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛnnirguṇo mahān |

अधृतः स्वधृतः स्वास्यः प्राग्वंशो वंशवर्धनः ॥ ९०॥
Adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṁśo vaṁśavardhanaḥ || 90 ||

भारभृत् कथितो योगी योगीशः सर्वकामदः ।
Bhārabhṛt kathito yogī Yogīśaḥ sarvakāmadaḥ |

आश्रमः श्रमणः क्षामः सुपर्णो वायुवाहनः ॥ ९१॥
Āśramaḥ śramaṇaḥ kṣāmaḥ Suparṇo vāyuvāhanaḥ || 91 ||

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दमः ।
Dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ |

अपराजितः सर्वसहो नियन्ता नियमो यमः ॥ ९२॥
Aparājitaḥ sarvasaho niyantā niyamo yamaḥ || 92 ||

सत्त्ववान् सात्त्विकः सत्यः सत्यधर्मपरायणः ।
Sattvavān sāttvikaḥ satyaḥ satyadharmaparāyaṇaḥ |

अभिप्रायः प्रियाहार्हः प्रियकृत् प्रीतिवर्धनः ॥ ९३॥
Abhiprāyaḥ priyārhaḥ priyakṛt prītivardhanaḥ || 93 ||

विहायसगतिर्ज्योतिः सुरुचिर्हुतभुग्विभुः ।
Vihāyasagatirjyotiḥ surucirhutabhugvibhuḥ |

रविर्विरोचनः सूर्यः सविता रविलोचनः ॥ ९४॥
Ravirvirocanaḥ Sūryaḥ Savitā ravilocanaḥ || 94 ||

अनन्तो हुतभुग्भोक्ता सुखदो नैकदोऽग्रजः ।
Ananto hutabhugbhoktā sukhado naikado'grajaḥ |

अनिर्विण्णः सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्भुतः ॥ ९५॥
Anirviṇṇaḥ sadāmarṣī lokādhiṣṭhānamadbhutaḥ || 95 ||

सनात्सनातनतमः कपिलः कपिरव्ययः ।
Sanātsanātanatamaḥ Kapilaḥ Kapiravyayaḥ |

स्वस्तिदः स्वस्तिकृत्स्वस्ति स्वस्तिभुक्स्वस्तिदक्षिणः ॥ ९६॥
Svastidaḥ svastikṛtsvasti svastibhuk svastidakṣiṇaḥ || 96 ||

अरौद्रः कुण्डली चक्री विक्रमी ऊर्जितशासनः ।
Araudraḥ kuṇḍalī cakrī vikramī ūrjitaśāsanaḥ |

शब्दातिगः शब्दसहः शिशिरः शर्वरीकरः ॥ ९७॥
Śabdātigaḥ śabdasahaḥ śiśiraḥ śarvarīkaraḥ || 97 ||

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिणः क्षमिणां वरः ।
Akrūraḥ peśalo dakṣo dakṣiṇaḥ kṣamiṇāṁ varaḥ |

विद्वत्तमो वीतभयः पुण्यश्रवणकीर्तनः ॥ ९८॥
Vidvattamo vītabhayaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ || 98 ||

उत्तराणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्ननाशनः ।
Uttarāṇo duṣkṛtihā puṇyo duḥsvapnanāśanaḥ |

वीरहा रक्षणः सन्तो जीवनः पर्यवस्थितः ॥ ९९॥
Vīrahā rakṣaṇaḥ santo jīvanaḥ paryavasthitaḥ || 99 ||

अनन्तरूपोऽनन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापहः ।
Anantarūpo'nantaśrīrjitamanyurbhayāpahaḥ |

चतुरश्रोगभीरात्मा विदिशो व्यादिशो दिशः ॥ १००॥
Caturaśro gabhīrātmā vidiśo vyādiśo diśaḥ || 100 ||

अनादिर्भूर्भुवो लक्ष्मीः सुवीरो रुचिराङ्गदः ।
Anādirbhūrbhuvo Lakṣmīḥ suvīro rucirāṅgadaḥ |

जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रमः ॥ १०१॥
Janano janajanmādirbhīmo bhīmaparākramaḥ || 101 ||

आधारनिलयो धाता पुष्पहासः प्रजागरः ।
Ādhāranilayo dhātā puṣpahāsaḥ prajāgaraḥ |

ऊर्ध्वगः सत्पथाचारः प्राणदः प्रणवः पणः ॥ १०२॥
Ūrdhvagaḥ satpathācāraḥ prāṇadaḥ praṇavaḥ paṇaḥ || 102 ||

प्रमाणं प्राणनिलयः प्राणभृत्प्राणजीवनः ।
Pramāṇaṁ prāṇanilayaḥ prāṇabhṛt prāṇajīvanaḥ |

तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिगः ॥ १०३॥
Tattvaṁ tattvavidekātmā janmamṛtyujarātigaḥ || 103 ||

भूर्भुवःस्वस्तरुस्तारः सविता प्रपितामहः ।
Bhūrbhuvaḥsvastarustāraḥ Savitā prapitāmahaḥ |

यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाङ्गो यज्ञवाहनः ॥ १०४॥
Yajño yajñapatiryajvā yajñāṅgo yajñavāhanaḥ || 104 ||

यज्ञभृद् यज्ञकृद् यज्ञी यज्ञभुक् यज्ञसाधनः ।
Yajñabhṛd yajñakṛd yajñī yajñabhuk yajñasādhanaḥ |

यज्ञान्तकृद् यज्ञगुह्यमन्नमन्नाद एव च ॥ १०५॥
Yajñāntakṛd yajñaguhyam annam annāda eva ca || 105 ||

आत्मयोनिः स्वयं जातो वैखानः सामगायनः ।
Ātmayoniḥ svayaṁ jāto Vaikhānaḥ Sāmagāyanaḥ |

देवकीनन्दनः स्रष्टा क्षितीशः पापनाशनः ॥ १०६॥
Devakīnandanaḥ sraṣṭā Kṣitīśaḥ pāpanāśanaḥ || 106 ||

शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः ।
Śaṅkhabhṛn Nandakī Cakrī Śārṅgadhanvā Gadādharaḥ |

रथाङ्गपाणिरक्षोभ्यः सर्वप्रहरणायुधः ॥ १०७॥
Rathāṅgapāṇirakṣobhyaḥ sarvapraharaṇāyudhaḥ || 107 ||

श्री सर्वप्रहरणायुध ॐ नम इति ।
Śrī sarvapraharaṇāyudha om nama iti |

फलश्रुतिः

इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्य महात्मनः ।
Itīdaṁ kīrtanīyasya Keśavasya mahātmanaḥ |

नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम् ॥ १॥
Nāmnāṁ sahasraṁ divyānāmaśeṣeṇa prakīrtitam || 1 ||

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चापि परिकीर्तयेत् ।
Ya idaṁ śṛṇuyān nityaṁ yaścāpi parikīrtayet |

नाशुभं प्राप्नुयात्किञ्चित्सोऽमुत्रेह च मानवः ॥ २॥
Nāśubhaṁ prāpnuyāt kiñcit so'mutreha ca mānavaḥ || 2 ||

वेदान्तगो ब्राह्मणः स्यात् क्षत्रियो विजयी भवेत् ।
Vedāntago brāhmaṇaḥ syāt kṣatriyo vijayī bhavet |

वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्रः सुखमवाप्नुयात् ॥ ३॥
Vaiśyo dhanasamṛddhaḥ syācchūdraḥ sukham avāpnuyāt || 3 ||

धर्मार्थी प्राप्नुयाद्धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्नुयात् ।
Dharmārthī prāpnuyād dharmam arthārthī cārtham āpnuyāt |

कामानवाप्नुयात्कामी प्रजार्थी चाप्नुयात्प्रजाम् ॥ ४॥
Kāmān avāpnuyāt kāmī prajārthī cāpnuyāt prajām || 4 ||

भक्तिमान् यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानसः ।
Bhaktimān yaḥ sadotthāya śucis tadgatamānasaḥ |

सहस्रं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्प्रकीर्तयेत् ॥ ५॥
Sahasraṁ Vāsudevasya nāmnāmetat prakīrtayet || 5 ||

यशः प्राप्नोति विपुलं याति प्राधान्यमेव च ।
Yaśaḥ prāpnoti vipulaṁ yāti prādhānyameva ca |

अचलां श्रियमाप्नोति श्रेयः प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ ६॥
Acalāṁ śriyam āpnoti śreyaḥ prāpnoty anuttamam || 6 ||

न भयं क्वचिदाप्नोति वीर्यं तेजश्च विन्दति ।
Na bhayaṁ kvacid āpnoti vīryaṁ tejaśca vindati |

भवत्यरोगो द्युतिमान् बलरूपगुणान्वितः ॥ ७॥
Bhavaty arogo dyutimān balarūpaguṇānvitaḥ || 7 ||

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् ।
Rogārto mucyate rogād baddho mucyeta bandhanāt |

भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८॥
Bhayān mucyeta bhītas tu mucyetāpanna āpadaḥ || 8 ||

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुषः पुरुषोत्तमम् ।
Durgāṇy atitaraty āśu puruṣaḥ Puruṣottamam |

स्तुवन्नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः ॥ ९॥
Stuvannāmasahasreṇa nityaṁ bhaktisamanvitaḥ || 9 ||

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायणः ।
Vāsudevāśrayo martyo Vāsudevaparāyaṇaḥ |

सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम् ॥ १०॥
Sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam || 10 ||

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित् ।
Na Vāsudevabhaktānām aśubhaṁ vidyate kvacit |

जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते ॥ ११॥
Janmamṛtyujarāvyādhibhayaṁ naivopajāyate || 11 ||

इमं स्तवमधीयानः श्रद्धाभक्तिसमन्वितः ।
Imaṁ stavam adhīyānaḥ śraddhābhaktisamanvitaḥ |

युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभिः ॥ १२॥
Yujyetātmasukhakṣāntiśrīdhṛtismṛtikīrtibhiḥ || 12 ||

न क्रोधो न च मात्सर्यं न लोभो नाशुभा मतिः ।
Na krodho na ca mātsaryaṁ na lobho nāśubhā matiḥ |

भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे ॥ १३॥
Bhavanti kṛtapuṇyānāṁ bhaktānāṁ Puruṣottame || 13 ||

Vishnu Sahasranama special recitation method

Reciting Vishnu Sahasranama Stotra is very beneficial and beneficial. If you have a special wish that is not getting fulfilled easily, there is a way. Begin the ritual of reciting Vishnu Sahasranama on Thursday. To fulfill your special wish, wear yellow clothes after bathing and place a water-filled pot at the place of worship. This recitation is considered incomplete without the water pot. Begin the recitation by placing mango leaves and a coconut on the pot. Recite Vishnu Sahasranama 51 times continuously for 21 days. After the recitation is over, consume the yellow offerings made to Lord Vishnu.

Common questions related to Vishnu Sahasranama

What is the Vishnu Sahasranama?

The Sri Vishnu Sahasranama Stotram is a highly sacred and famous hymn containing the one thousand names of Lord Vishnu. It describes the various forms, qualities, powers, and elements of Lord Vishnu through his names.

Where is the Vishnu Sahasranama Stotra described?

The Vishnu Sahasranama is described in the Anushasana Parva of the Mahabharata, where Bhishma Pitamah preached the thousand names of Lord Vishnu to Yudhishthira.

Who uttered the Vishnu Sahasranama, and who are the main speakers and listeners of the Vishnu Sahasranama?

In the Anushasana Parva of the Mahabharata, Bhishma Pitamah preached the thousand names of Lord Vishnu to Yudhishthira. The main speaker is Bhishma Pitamah, and the listener is Dharmaraja Yudhishthira.

How many names are there in the Vishnu Sahasranama?

The Vishnu Sahasranama praises the one thousand names of Lord Vishnu.

What are the benefits of reciting the Vishnu Sahasranama?

By remembering and reciting it daily, a person is liberated from the bondage of birth and death, and all sins and fears are dispelled.

Is the Vishnu Sahasranama merely a hymn?

Yes, it is not merely a hymn, but an important text for deeply understanding the omnipresent form of Lord Vishnu and the Vaishnava tradition.

Can the Vishnu Sahasranama be recited with its Hindi meaning?

Yes. This page provides the Sanskrit verses along with their Hindi meanings, allowing readers to recite the Vishnu Sahasranama in Hindi. This is equally beneficial.

When should the Vishnu Sahasranama be recited?

Devotees can recite the Vishnu Sahasranama according to their faith, tradition, and convenience. If a particular ritual is to be followed, the instructions of the relevant tradition should be followed.

How to recite the Vishnu Sahasranama?

Observing cleanliness and concentration before the recitation and reciting the hymn with devotion are generally followed. Traditional guidance may be sought for specific resolutions or rituals.